Сандхи с висаргой (:)

Сандхи с висаргой (:)

1 правило : + च / छ = श् + …

Случаи:

  • पूर्णः + चन्द्रः = पूर्णश्चन्द्रः ( : + च )
  • मुनेः + चक्षुः = मुनेश्चक्षुः ( : + च )

 2 правило : + ट /ठ = ष् + …

Случаи:

  • धनुः + टकारः = धनुष्टकारः ( : + ट )

3 правило : + त /थ = स् + …

Случаи:

  • नद्याः + तीरम् = नद्यास्तीरम् ( : + त )

4 правило अः + अ = ओ ऽ -аваграха (не читается)

Случаи:

  • सः + अहम् = सोहम् ( अः + अ )

5 правило अः + 3, 4, 5 (столбики алфавита — варги), य, र, ल, व, ह = ओ +

3 варга: ग, ज, ड, द, ब

4 варга: घ, झ, ढ, ध, भ

5 варга: ङ, ञ, ण, न, म

Случаи:

  • वामः + हस्त = वामोहस्त ( अः + ह )

 6 правило : + श् =श्श

Случаи:

  • सुप्तः + शिशुः = सुप्तश्शिशुः ( : + श् )

 7 правило  : + ष् = ष्ष

Случаи:

  • मधुरः + षड़जः = मधुरष्षड़जः ( : + ष् )

 8 правило : + स् = स्स

Случаи:

  • साधोः + सङ्गः = साधोस्सङ्गः ( : + स् )

 9 правило अः + гласные (кроме) = висарга исчезает

Случаи:

  • नरः + अागतः = नर अागतः

 10 правило स्वरवर्ण  (кроме अ, अा ) + : + स्वरवर्ण, 3, 4, 5 варги и य, र, ल, व, ह = : меняется на र्

Случаи:

  • कविः + अयम् = कवियम् ( इः + अ )
  • बुद्धिः + इयम् = बुद्धिरियम् ( इः + इ )
  • वघूः + जयति = वघूर्जयति ऊः + ज )

10 правило подробнее. Висарга бывает двух видов: स्-जात и र्-जात (висарга образованная от र् )

अः ( र्-जात ) + स्वरवर्ण, 3, 4, 5 варги и य, र, ल, व, ह = र्

Случаи: 

  • पुनः + अागतः = पुनरागतः (अः + अा )
  • दुहितः + याहि = दुहितर्याहि (अः + य )

 11 правило любая гласная : + र्  = если гласная была короткой, то она становится длинной

Случаи:

  • ज्योतिः + रुपानन्दः = ज्योतीरुपानन्दः ( इः + र् )
  • मातः + रक्ष = मातारक्ष ( अः + र् )

 

12 правило  सः или  एषः + любая гласная (кроме ), любая согласная буква = ः (висарга) исчезает

Случаи:

  • सः + अागतः = स अागतः ( सः + अा )
  • सः + दुषृः = स दुषृः (सः + द्)

 Но (Исключения, подчиняющиеся правилу №4):

  • सः + अहम् = सोहम् ( सः + अ )

Материалы по теме Сандхи с висаргой, которые нам дал Свами Джи в распечатанном виде:

Сандхи с висаргой 1Сандхи с висаргой 2Сандхи с висаргой 3

Добавить комментарий